Χαμηλή οστική πυκνότητα: Πού οφείλεται και τί μπορείτε να κάνετε;

Η χαμηλή οστική πυκνότητα είναι μία από τις πιο γνωστές αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες μετά τα 50 τους χρόνια.

Υπολογίζεται ότι η μία στις τρεις βλέπουν σημαντική μείωση στα επίπεδα της οστικής πυκνότητάς τους, την οποία ο γιατρός διαγιγνώσκει ως οστεοπόρωση και συνιστά λήψη συμπληρωματικού ασβεστίου.

Την αλλαγή αυτή οι γυναίκες αποδέχονται ως σύμπτωμα της ηλικίας τους. Γιατί όμως γίνονται τα οστά τους πορώδη και εύθραυστα;

Τα οστά στηρίζουν το σώμα, του δίνουν το σχήμα τους, βοηθούν τις κινήσεις και προστατεύουν την καρδιά, τους πνεύμονες και τον εγκέφαλο. Αν και μοιάζουν γερά και σκληρά, στην πραγματικότητα είναι ζωντανοί ιστοί, με μηχανισμούς αναγέννησης και φθοράς. Έως την ηλικία των περίπου 30 ετών, οι μηχανισμοί αναγέννησης είναι ταχύτεροι απ’ ό,τι εκείνοι της φθοράς. Από αυτή την ηλικία και μετά, όμως, ο ρυθμός αυτός αντιστρέφεται.

Τα οστά έχουν στοιβάδες. Η εξωτερική και πιο σκληρή καλύπτει μία εσωτερική και σπογγώδη η οποία, όπως όλα τα σφουγγάρια, διαθέτει «οπές». Μετά τα 30 μας χρόνια, οι οπές αυτές πολλαπλασιάζονται και μεγαλώνουν. Η εξασθένηση του εσωτερικού, δομικού τμήματος των οστών οδηγεί στην οστεοπόρωση. Έτσι, τα οστά γίνονται εύθραυστα, πορώδη και δεν μπορούν πια να αντέξουν τα φορτία που ασκούνται πάνω τους. Το αποτέλεσμα είναι να θρυμματίζονται εύκολα έπειτα από έναν μικρό τραυματισμό ή ακόμα κι αν δεν συμβεί κανένας τραυματισμός.

Τα οστά όπου αναπτύσσονται συχνότερα τέτοιου είδους προβλήματα είναι οι σπόνδυλοι του κορμού και του αυχένα, καθώς και τα ισχία. Κάθε κάταγμα αυξάνει τις πιθανότητες να συμβεί και άλλο.

Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο οι γυναίκες – Ο ρόλος των ορμονών

Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή στις γυναίκες εξαιτίας των ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν στο σώμα τους πριν καν αρχίσει η εμμηνόπαυση.

Από την ηλικία των περίπου 40 ετών αρχίζει βαθμιαία μείωση στα επίπεδα των οιστρογόνων, τα οποία παράγονται από τις ωοθήκες. Η μείωση αυτή συνεχίζεται έως ότου σταματήσει η έμμηνος ρύση.

Ένας από τους σημαντικότερους ρόλους των οιστρογόνων είναι η ρύθμιση της διαδικασίας της φθοράς των οστών. Έτσι, όταν τα επίπεδα αυτής της ορμόνης μειωθούν δραστικά, μειώνεται εξίσου η ρύθμιση της οστικής φθοράς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι επιταχύνεται η οστική φθορά, γι’ αυτό και η οστική πυκνότητα μπορεί να μειωθεί κατά 20% τα πρώτα 5-7 χρόνια έπειτα από τη διακοπή της εμμήνου ρύσεως.

Πώς μπορείτε να προστατεύσετε τα οστά σας:

Μολονότι είναι αδύνατο να σταματήσετε εντελώς την μείωση της οστικής πυκνότητάς σας, υπάρχουν αρκετά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να την επιβραδύνετε και για να ενισχύσετε τα οστά σας.

  • Συστηματική φυσική δραστηριότητα. Οι δραστηριότητες που ρίχνουν βάρος στα οστά είναι πολύ σημαντικές για τη διατήρηση της ρώμης τους. Το περπάτημα, το τρέξιμο, ο χορός, η γιόκα και γενικώς κάθε δραστηριότητα που ασκεί μεγάλες πιέσεις στα πόδια από το βάρος του σώματος, μπορεί να επιβραδύνουν ή ακόμα και να προλάβουν την οστεοπόρωση. Το ίδιο και οι δραστηριότητες που συμπεριλαμβάνουν άρση βάρους και απαιτούν κινήσεις οι οποίες αυξάνουν τα φορτία στα οστά.
  • Αποφυγή του τσιγάρου και του αλκοόλ. Το κάπνισμα και η υπερκατανάλωση αλκοόλ σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης.
  • Προσεγμένη διατροφή και λήψη διατροφικών συμπληρωμάτων. Τα πράσινα, φυλλώδη λαχανικά, οι ξηροί καρποί, τα αποξηραμένα φρούτα, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά είναι καλές πηγές ασβεστίου, αλλά δεν είναι πάντοτε αρκετά.

Η ικανότητα του οργανισμού να απορροφά το ασβέστιο είναι περιορισμένη και επειδή η ημερήσια δόση που χρειάζεται ο οργανισμός είναι υψηλότερη απ’ όση απορροφάται, συνιστάται να καταναλώνετε ασβέστιο πολλές φορές την ημέρα ή να χρησιμοποιείτε ένα βραδείας απορροφήσεως διατροφικό συμπλήρωμα.

Άλλη ώρα όμως πρέπει να παίρνετε το συμπλήρωμα και άλλη να τρώτε πλούσια σε ασβέστιο τρόφιμα.

Απαραίτητη είναι ακόμα η επαρκής κατανάλωση βιταμίνης D, η οποία συμβάλλει στην καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου και ενισχύει τον μηχανισμό αναγέννησης των οστών. Η βιταμίνη D συντίθεται από το δέρμα, όταν αυτό εκτίθεται στον ήλιο, αλλά επειδή οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ανεπάρκεια σε αυτήν, συνιστάται να παίρνετε συμπλήρωμα και αυτής της βιταμίνης.

Πρέπει επίσης να τρώτε παχιά (λιπαρά) ψάρια, αυγά και εμπλουτισμένα με βιταμίνη D τρόφιμα του εμπορίου (με μέτρο, εφόσον παίρνετε συμπλήρωμα).

Η υιοθέτηση των προαναφερθέντων μέτρων θα προστατεύσει τα οστά σας και θα σας βοηθήσει να έχετε μια δραστήρια και υγιή ζωή για πολλά χρόνια.